poniedziałek, 25 listopada 2019

Jaskra - dlaczego warto chodzić do okulisty, nawet jeśli dobrze widzimy.


Cześć.
Dziś chciałam poruszyć ważny dla mnie temat, a mianowicie porozmawiać o chorobach oczu.

Na początku pragnę także dodać, że artykuł ten nie jest poradą medyczną i nie może zastąpić konsultacji z lekarzem. Jest to tekst powstały wyłącznie na bazie moich osobistych doświadczeń, znalezionych przeze mnie w sieci badań (klik), do których odnośniki tutaj zamieszczam  oraz literatury medycznej. 

źródło: https://pixabay.com/pl/


Pierwszy tekst z tego cyklu poświęcę jaskrze.


Czym jest jaskra?

Jest to choroba narządu wzroku, w skutek której nasz nerw wzrokowy ulega powolnej i systematycznej degradacji, aż do całkowitego jego zniszczenia. Jest to najczęstsza na świecie przyczyna nieodwracalnej ślepoty. Światowe statystyki są przerażające, bowiem mówią o ponad 5,7 miliona ludzi którzy aktualnie niedowidzą z powodu jaskry. Rodzajów jaskry jest wiele, a ich przebieg różni się, jednak ostatecznie zawsze choroba ta prowadzi do utraty wzroku.
Jaskra w zasadzie i najczęściej nie daje żadnych objawów, przez co kiedy pacjent się o niej dowiaduje, zazwyczaj choroba jest już w zaawansowanym stadium. A wystarczyło by regularne stawianie się na kontrolne badanie u okulisty, bowiem pierwsze symptomy które sugerują na możliwość rozwoju jaskry da się wykryć w badaniu dna oka oraz mierząc regularnie ciśnienie wewątrzgałkowe. Jeśli dodatkowo któreś z naszych rodziców lub dziadków chorowało lub choruje na jaskrę, to jest to dodatkowy powód żeby regularnie się badać. Co do pomiaru ciśnienia to ten kto nigdy nie miał go mierzonego może przerazić się stwierdzeniem „ciśnienie wewnątrzgałkowe”, jednak jest to badanie nie inwazyjne, więc nie musicie się go absolutnie obawiać. 

Choć najczęściej to właśnie podwyższone ciśnienie w oku jest przyczyną jaskry, to nie można bagatelizować faktu, że nie jest ono jedyną przyczyną tego schorzenia. Spore znaczenie w rozwoju jaskry mają także inne czynniki, do których zaliczany jest tzw. stres oksydacyjny, autoimmunizacja oraz ekscytotoksyczność. Te właśnie czynniki zapewne są przyczyną jaskry u pacjentów, którzy ciśnienie wewnątrzgałkowe mają w granicach normy. 

Dorośli przed 40 rokiem życia którzy nie mają problemów z ostrością widzenia lub innych dolegliwości związanych z narządem wzroku powinni stawiać się w gabinecie okulisty raz na 2-3 lata, natomiast po 40 roku życia konieczne jest kontrolne badanie przynajmniej raz w roku. Taka częstotliwość kontroli pozwala w miarę wcześnie wykryć rozpoczynającą się jaskrę i wdrożyć odpowiednie leczenie, które ma na celu pozwolić na to by pacjent cierpiący na to schorzenie do końca życia zachował wzrok. Dynamika rozwoju chorób wzroku, w tym również jaskry jest osobnicza. Nie ma dwóch identycznych przypadków, a pacjenci różnie reagują na leki. Szybkość rozwoju choroby jest więc różna, ważne zatem by zachować regularność badań i nie bagatelizować ich znaczenia. 

Kolejnym faktem jest, że rodzajów jaskry jest kilka. Różnią się między sobą, zatem ich przebieg też będzie nieco odmienny. Powszechnym mitem jest np. informacja, że w przebiegu jaskry zawsze mamy do czynienia z podwyższonym ciśnieniem w oku. Są jednak przypadki kiedy diagnozowana jest jaskra u pacjenta, którego wartość ciśnienia w gałkach ocznych jest zupełnie prawidłowa. 

Jak leczy się jaskrę? 

Wciąż jedynym sposobem leczenia jaskry pozostaje obniżanie ciśnienia śródgałkowego oka za pomocą środków farmakologicznych, laserowo, bądź operacyjnie. Bynajmniej nie kończy to definitywnie naszego problemu, jednak pozwala spowolnić postęp degradacji nerwu wzrokowego, a co za tym idzie dłużej zachować zdolność widzenia. 

Nie znaczy to że pacjenci oraz okuliści nie poszukują możliwości dodatkowego wpływania na obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Prowadzono badania, które miały na celu zweryfikowanie tego czy poprzez odpowiednią dietę można wpłynąć na obniżenie się ciśnienia w oku. A efekty tychże badań są dość interesujące. Oczywiście sama dieta nie pomoże nam uchronić oczu przed jaskrą, ani też przed konsekwencjami jej obecności. Jednak w przypadku osób takich jak ja, które spodziewając się w najbliższych latach zdiagnozowania jaskry, odpowiednie postępowanie dietetyczne z pewnością jest dobrym wyjściem. Również osobom u których już jaskrę stwierdzono, odpowiednie odżywianie nie zaszkodzi o ile będzie traktowane wyłącznie jako uzupełnienie konwencjonalnej terapii prowadzonej w odpowiedniej poradni okulistycznej. 

Badania o których wspominam pozwoliły wytypować nie tylko produkty, dzięki które mogą wpływać na obniżenie ciśnienia wewnątrz oka, ale również takie które wpływają na jego podwyższenie. Nie są to nowe badania, tylko rezultat obszernej analizy różnych badań które zostały wykonane na przestrzeni ponad 50 lat (między 1966, a 2017 rokiem). 

Analiza wyników różnych badań pozwoliła dojść do bardzo ciekawych wniosków, o których piszę w dalszej części tekstu.

Pierwszym z nich jest wpływ otyłości na ciśnienie wewnątrzgałkowe. W wielu przeanalizowanych wynikach badań przewija się właśnie związek między podwyższonym wskaźnikiem BMI, a zwiększonym ciśnieniem w oku. Nie stwierdzono dokładnie na czym polega ta relacja, a koncepcji jest kilka, jednak faktem jest że w wyniku badań dowiedziono iż osoby dotknięte otyłością mają też nierzadko podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe. Kolejne badania zachwiały teorią jakoby wysokie BMI miało związek ze zwiększonym ciśnieniem w oku. Nie znaczy to że otyłość nie przyczynia się do podwyższenia ciśnienia w oku, bo ten fakt potwierdzono w kolejnych badaniach. Oznacza to jedynie tyle, że wskaźnik BMI nie jest doskonały w przypadku dokładnej oceny stanu organizmu osoby otyłej, czy dotkniętej nadwagą. 

W kolejnych wynikach pojawiają się dowody na to, że nie tylko otyłość, ale również inne schorzenia wchodzące w skład tzw. zespołu metabolicznego mogą predysponować do rozwoju jaskry i mieć wpływ na podwyższenie ciśnienia śródgałkowego. Szczególnie dotyczy to osób dotkniętych cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym (zarówno występującym pojedynczo, jak i razem).

Kontrowersyjnym punktem tekstu o który się opieram jest akapit poświęcony alkoholowi. Badania na które powołują się autorzy artykułu dowodzą jakoby alkohol miał wpływ na lepsze ukrwienie nerwu wzrokowego, zapobiegając przy tym rozwojowi Pierwotnej Jaskry Otwartego Kąta. Ja jednak nie będę nikogo, ani również siebie przekonywała to tej części tych badań, ponieważ logicznie rzecz biorąc alkohol jest przyczyną stresu oksydacyjnego, który jak wcześniej już pisałam jest łączony z rozwojem jaskry. 

Kolejnym analizowanym elementem diety była kofeina, która znajduje się nie tylko w kawie, ale np. w niektórych napojach gazowanych czy energetycznych. Wykazano iż spożywanie kofeiny może mieć związek ze zwiększeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego zarówno u osób chorych na jaskrę, jak i zdrowych. Dowiedziono również, że chorzy regularnie przyjmujący kofeinę mieli średnio wyższe ciśnienie w oku od tych którzy jej unikali. Inne badania z kolei nie odnajdują związku kofeiny z podwyższonym ryzykiem wystąpienia jaskry. 

Bazując na moim doświadczeniu powiem Wam, że w moim przypadku kawa zdecydowanie podwyższa ciśnienie śródgałkowe i wywołuje u mnie migreny z aurą oraz przejściowe zaburzenia widzenia. Dlatego też już jakiś czas temu zmuszona byłam zrezygnować z niej całkowicie. 

Zupełnie inaczej sprawa ma się z herbatą, która bogata jest w polifenole. Te z kolei wykazują działanie ochronne poprawiając przepływ krwi i redukując stres oksydacyjny. 

Bardzo ciekawe są wyniki badań prowadzone nad ekstraktem z miłorzębu japońskiego, znanego pod nazwą Ginko biloba. Według wyników badań ma on mieć pozytywny wpływ na mikrokrążenie w oku, wykazywać działanie ochronne w stosunku do siatkówki oka oraz zmniejszać stres oksydacyjny. 

Co do warzyw i owoców to jest oczywiste iż  mają w swoim składzie elementy, które pomagają zachować wzrok w dobrej kondycji. Przede wszystkim chodzi o antyoksydanty, których są bogatym źródłem. W badaniach stwierdzono, że u kobiet których dieta obfitowała w warzywa i owoce bogate w witaminę A, karotenoidy oraz witaminę C, ryzyko wystąpienia jaskry jest mniejsze. Szczególną uwagę badacze zwrócili na pozytywny wpływ na oczy zielonych warzyw liściastych. 

Ciekawe badania przeprowadzone zostały na temat wpływu szafranu na rozwój jaskry, a wykonali je  naukowcy z Iranu. Dowiedli oni w nich pozytywnego wpływu tej przyprawy na ciśnienie w oku, jednak nie udało się określić jaki jest mechanizm jego pozytywnego działania.  

Co z tego wszystkiego wynika dla nas? 

Przede wszystkim by chronić wzrok należy się regularnie badać i przestrzegać zaleceń lekarza okulisty. Od siebie możemy dodać utrzymanie prawidłowej masy ciała, ograniczenie kofeiny i zwiększenie spożycia warzyw i owoców. Nikt nie zagwarantuje nam, że nie zachowujemy na jaskrę, ani też nie umożliwi nam przewidzenia jej ewentualnego przebiegu. Ale sami sobie możemy ofiarować szansę na zachowanie wzroku do końca życia, badając się odpowiednio często. 

Jakie badania wykonywać?

Obowiązkowa i bezwzględnie konieczna jest cykliczna kontrola u lekarza okulisty, nawet jeśli w naszej opinii widzimy dobrze.
Podczas takiej wizyty lekarz powinien zbadać dno oka oraz ciśnienie wewnatrzgałkowe. Nie wystarczy badanie ostrości wzroku. 
W sytuacjach wątpliwości co do stanu naszego wzroku lekarz powinien skierować nas w pierwszej kolejności na badanie pola widzenia. 

Dajcie znać czy chcecie tutaj czytać więcej takich tekstów.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz